تو اول عاشق شدی یا من؟... یادم نیست!... اما بهار بود!

دوتا درخت اقاقی بود؛... کوچه بود؛... دیوارهای کشیده بود؛... پنجره بود؛... موهای بلندِ سیاهِ تو بود؛... ظهر بود؛... داغ بود؛... بوسه بود؛... و عبور بود؛...

.

تو اول عاشق شدی یا من؟... یادم نیست!... اما تو لب­خند می­زدی!

دوتا بودیم!... بهانه­های ساده­ی دیدار، آش ِنذری و کتابِ تاریخ بودند. بهانه­های ساده­ی دیدار، تمرین روزانه­ی بلاتکلیف و سوآلاتِ ساده­ی ریاضی بودند.

.

تو اول نگاه کردی یا من؟... یادم نیست!... ولی مادربزرگ، زنده بود!

.

زیر درختِ اقاقی نشستیم و زمان نشست. تو رو به روی من نشستی، من رو به روی آیینه... و چه زود می­گذرد این زمان در آیینه!

دوتا بودیم!... و آدم­ها همیشه دوتا هستند، مگر آن­که تنها شوند. و آدم­ها هیچ­گاه دوست ندارند که تنها شوند. و تنهایی دردِ بزرگی ست! حتا تمام رُفتگرهای محله­ی عشق ـ که هر روز، خُرده ریزه­های قلب­های شکسته را جارو می­کنند ـ می­دانند که آدم­ها برای تنها شدن، همیشه اول دوتا آدم­اند؛ یکی تو، و دیگری هم تو!

...و وقتی «تو» برَوی، «من»، دیگر نیستم؛ که «من»، «تو» بودم؛ که من «تو» ماندَم؛ که من «تو» هستم؛ و همیشه این بوده و هست که آدم­ها برای دوتا شدن، تنها می­شوند، اما نمی­دانند که تنهایی از آن­ها، هیچ چیزی به جا نخواهد گذاشت.

...و این معادله­ی سختِ ریاضی را ما هیچ­گاه در کتاب­های درسی­ی ساده­مان نخوانده­ایم که دو، منهای یک، صفر است. و همیشه صفر است و از حاصل ِتفریق دو انسان، صفر است که باقی می­ماند.

یک، فقط برای کتاب­های درسی­ی ریاضی­ی ساده­ی ماست که بدانیم «یک»ی هم هست. و «یک»ی هم می­تواند باشد و شاید خدا، یکی ست!

.

یادم نیست که من اول رفتم یا تو؟... اما پاییز بود.

...و پاییز همیشه زرد است؛ و غمگین است؛ و بوی سفر می­دهد تمام خیابان­هایی که به کوچه­ی ما منتهی می­شدند؛ و ما پاییز بود که صفر شدیم!

...و ما پاییز بود که قلب­های­مان را گذاشتیم تا رُفتگران کوچه­ی عشق، فردا صبح، با کیسه­های زُباله­ی هرروزه­شان، به جایی دور ببَرند و در آتش بیاندازند و بسوزانند تا شاید دوباره از آن، قلبی دیگر را بازْیافت کنند!... وقلبی دیگر را... و قلبی دیگر را...

اما همیشه و همواره، همان قلبِ اول، بوی عشق ِتازه می­دهد.

...و همیشه همان قلبِ اول است که هوای­اش بهاری ست و کوچه­های­اش اقاقی دارد و زیر اقاقی­های­اش دوتا نگاه نشسته­اند و به یکدیگر خیره­اند و سوآل­های ساده­ی تاریخ و ریاضی را از هم می­پرسند که: «کِی عاشق شدیم؟» و «چه­گونه حاصل ِتفریق ِیک از دو، صفر می­شود؟» در حالی که مادربزرگ همیشه می­گفت: «حاصل جمع یک و یک، باز هم یک است!»

...و چرا ما از این معادله­ی قدیمی و ساده، به سخت­ترین معادلاتِ زنده­گی رسیدیم؟... مگر میان درس­های تاریخ ما، عشق نیست که همیشه حمله­ی آن سردار و خون­ریزی این شهریار را می­خوانیم؟

یعنی در طول تاریخ، هیچ­کس عاشق نشده بود؟

.

من اول عاشق شدم یا تو؟... یادم نیست!... اما بهار بود!

درختِ اقاقی خشکید؛... کوچه خالی شد؛... دیوارها فروریخت؛... پنجره­ها شکست؛... موهای بلند تو، سپید گشت؛... غروب شد؛... سَرد شد؛... بدرود گفتیم؛... و اینک؛... هر دو، مسافریم. تو آن سوی دنیا؛ من این سوی دنیا...

...و هنوز، «یک» با «یک»، جواب­اش «یک» است!

از بلاگ آرش خير آبادي در 360

اگه سبزم اگه جنگل-----اگه ماهي اگه دريا

اگه اسمم همه جا هست----- روي لب ها تو كتابها

اگه رودم رود گنگم----- مثل عيسي اگر پاك

اگه نوري به صليبم----- اگه گنجي زير خاك

واسه تو قد يه برگم----- پيش تو راضي به مرگم

اگه پاكم مثل معبد----- اگه عاشق مثل هندو

مثل بندر واسه قايق----- واسه قايق مثل پارو

اگه عكس چهل ستونم----- اگه شهري بي حصار

واسه آرش تير آخر----- واسه جاده يه سوار

اگه قيمتي ترين سنگ زمينم----- توي تابستون دستاي تو برفم

اگه حرفاي قشنگ هر كتابم----- براي اسم تو چند تا دونه حرفم

اگه سيل ام پيش تو قد يه قطره----- اگه كوهم پيش تو قد يه سوزن

اگه تن پوش بلند هر درختم----- پيش تو اندازه دگمه ي پيرهن

اگه تلخي مثل نفرين----- اگه تندي مثل رگبار

اگه زخمي زخم كهنه----- بغض يك در رو به ديوار

اگه جام شوكراني----- تو عزيزي مثل آب

اگه ترسي اگه وحشت----- مثل مردن توي خواب

واسه تو قد يه برگم----- پيش تو راضي به مرگم

شهيار قنبري

1974--1353--لندن

همه چی از یاد آدم می ره
مگه یادش که همیشه یادشه
یادمه قبل از سوال
کبوتر با پای من راه می رفت .
جیرجیرک با گلوی من می خوند.
شاپرک با پر من پر می زد .
سنگ با نگاه من برفو تماشا می کرد .
مست می کردم من با زنبور ، از گس عطر گل بابونه .
سبز بودم در شب رویش گلبرگ پیاز .
هاله بودم در صبح ، گرد چتر یاس .
گیج می رفت سرم ، در تکاپوی سر گیج عقاب .
نور بودم در روز ،
سایه بودم در شب .
خود هستی بودم ،
روشن و رنگی و مرموز و دوان .
من عفریته مرا افسون کرد
مرا از هستی خود بیرون کرد .
راز خوشبختی آن سلسله خاموشی بود
خود فراموش بود.
چرخ و چرخیدن خود با هستی
حذر از دیدن خود در هستی .
حلقه افتاد پس از طرح سوال .
ابدی شد قصه هجر و وصال.
آدمی مانده و آیا و محال .
بیکرانه است دریا
کوچیکه قایق من
های آهای
تو کجایی نازی
عشق بی عاشق من .
سردمه !!
مثل یک قایق یخ کرده رو دریاچه یخ ، یخ کردم .
عین آغاز زمین .
زمین !
یه کسی اسممو گفت !
تو منو صدا کردی یا جیرجیرک آواز می خوند ؟
جیرجیرک آواز می خوند .
تشنته ؟ آب میخوای ؟
کاشکی که تشنه م بود .
گشنته ؟ نون می خوای ؟
کاشکیکه گشنم بود .
دندونت درد می کنه ؟
سردمه .
خوب ! برو زیر لحاف .
صد لحاف هم کممه .
آتیشو الو کنم ؟
می دونی چیه نازی ؟
تو سینه ام قلبم داره یخ می زنه
اون وقتش توی سرم ، کوره روشن کردند .
پاتو چرا بستی به تخت ؟
پامو ! پامو بستم که اگه یه وقت
زمین سقوط کنه طوری نشم .
کی ، کی گفته زمین می خواد سقوط کنه ؟
قانون دافعه گفت .
چشممو دور می بینی می ری ددر !
بوی گوگرد می دی !
هی هوار !
فسفر و گوگردو تشخیص نمی دن !
وای از اقبالم !
باز بارون خیال ، آسیاب ذهنتو چرخونده ؟
باز فیلسوف و سوال.
باز عارف و سفال .
باز هستی و زوال .
باز آمال و محال .
باز شاعر و نهال .
باز کودک و خیال ؟
کجاها رفته بودی ؟
میخونه یا معبد ؟
رنج ما قوی تر از مشروبه !
میخونه افسونه !
پس چرا چشات شبیه چشای شیطونه ؟
من نمی بخشم اگه ، جای پات بی جای پام ، روی جایی حک بشه !
کجاها رفته بودی ؟
هیچ کجا !
رو شعاع هستی برا خودم می گشتم .
همه چی برای من ممکن بود
تو خودت می بینی ، همه چیز عادی بود
کاه دادم به خر
کفشامو بردم گذاشتم تو کپر ، که یه هو نصف شبی سگ نبره .
فرقونو شستم که سیمان تو کفش خشک نشه .
لحافو رو بچه ها پهن کردم .
همه چی ! همه چی !
همه چی برای من ممکن بود .
کار و تولید و تلاش
حرمت همسایه
می دونستم که سلام یعنی چه
می دونستم که زمان معناش چیه
من کیه
اون کدومه
می دونی ؟
بعدش هم ،
گردنُ صاف کردم
خیره ماندم به دور .
انگاری سایه م افتاد رو ماه
مثل یه هول
مثل یه غول
به خودم می گفتم : انسانم
من شعور همه آفاق هستم
می تونم برای شیر زائو ماما بشم .
می تونم پلنگو زنجیرش کنم.
می تونم با تیشه
چنار رو سرنگون کنم
می تونم !
بعدش هم زد به سرم که برم پشت سوال
برگردم به کودکی
تا که با چرخ خیال
وصله نور بدوزم به پیراهن شب .
یه هو وسوسه شدم رفتم توی نا ممکن !
تو ناممکن ، فیل هوا می کردن ؟
آره !خب! فیل هوا !
که می خواستی برگردی به کودکی ؟
آره ، آره خب ، پشت سوال
کی ؟ کجا ؟
کی ؟ کجا ؟
می خواستم ! می خواستم اما مقدورم نشد
باید مقدورم بشه
آه !
خنده های بی دلیل
گریه های بی دلیل
خیره گی ها ، خیره گی ها ، خیره گی
خیره گی ها و سکوت
خیره گی و افق سرخ غروب
خیره گی و علف ترد بهار
خیره گی و شبح کوه و درختان در شب
خیره گی و چرخش گردن جغد
خیره گی و بازی ستاره ها
خنده بر جنگ بز و گیوه ی پهن مادر
گریه بر هجرت یک گربه از امروز به قرنی دیگر
خنده بر عرعر خر .
من،
من باید برگردم ،
تا تو قبرستون ده ، غش عش ریسه برم
به سگ از شدت ذوق ، سنگ کوچیک بزنم
توی باغ خودمون انار دزدی بخورم
وقتی که هوای حلوا کردم با خدا حرف بزنم
آخه !
تنها من می دونم شونه چوبی خواهرم کجا افتاده .
آخه !
تنها من می دونم شونه چوبی خواهرم کجا افتاده .
کلید کهنه صندوق عجایت ، لای دستمال چه نوع پیر زنی پنهونه
راز خاموشی فانوس کجاست
گناه پای شل گاو سیاه گردن کیست
چه گلی را اگه پرپر بکنی شیر بزت می خشکه .
من باید برگردم تا به مادرم بگم ، من بودم اون شب ،
شیربرنج سحریتو خوردم
تا به بابام بگم ، باشه باشه ، نمی خواد کولم کنی !
گندوما را تو ببر ، من به دنبالت می آم
قول می دم که نشینم خونه بسازم با ریگ
دنبال مارمولکا ، نرم تا آن ور کوه !
من می خوام برگردم به کودکی !